Piramidespel is een verzamelbegrip voor alle beleggingssystemen waar de inleggers worden uitbetaald met de inleg van nieuwe inleggers.

Hoe werkt een piramidespel?
Eeuwen geleden, tijdens de tulpenmanie,  kwamen ze ook in Nederland veel voor.

Het werkt ongeveer zo. Een bedrijf biedt beleggers rendementen die haast te mooi klinken om waar te zijn. Denk aan tien procent gegarandeerd rendement per jaar of meer. Het bedrijf houdt zich aan zijn beloftes. De eerste inleggers krijgen alle hun winst uitbetaald. Het nieuws van deze superbelegging gaat rond als een lopend vuurtje. De beleggers stromen toe om ook een graantje mee te pikken van deze geldmachine. Dan, op een zwarte dag, zijn de oprichters met de noorderzon vertrokken. De inleg van de meeste beleggers is in rook opgegaan. De fantastische rendementen bleken in werkelijkheid de inleg van andere goedgelovige beleggers...

Een piramidespel werkt zolang er steeds sneller nieuwe beleggers deel gaan nemen. Een exponentiële groei dus. Zodra de groei afremt, bijvoorbeeld omdat bijna iedere belegger al meedoet, werkt het systeem niet meer. De afloop van een piramidegfonds is dus altijd hetzelfde: de meeste beleggers leiden zwaar verlies, een enkeling draait quitte, de oprichters worden erg rijk. Voor wie zo snel rijk wil worden: het oprichten van piramidefondsen is strafbaar. De superoplichter Madoff, die jarenlang de dans ontsprong met zijn piramidefonds, zal daarom de rest van zijn leven in de gevangenis doorbrengen.

Massahysterie leidt vaak tot piramidespel
Vaak hebben mensen niet door dat ze deelnemen aan een piramidespel.

Een mooi voorbeeld zijn de diverse zeepbellen waar we de afgelopen jaren mee te maken hebben gehad. Denk aan de internetzeepbel van begin dit millennium. Voor de meest waanzinnige plannen, zoals het verkopen van huisdiervoer via internet, werd grof geld binnengehaald. De IPO`s, beursgangen, van internetbedrijven waren niet van de lucht. Helaas: de bedrijven maakten geen winst. De teleurstelling sloeg toe en de koersen klapten in elkaar.

Enkele internetbedrijven, denk aan Amazon.com en Google, zijn wel zeer succesvol, maar die hadden een grote voorsprong of waren vanaf het begin ook gericht op het maken van winst. Eerdere zeepbellen waren de tulpenmanie in Nederland en de onroerend-goed zeepbel. Rijzen de prijzen van iets zonder zinnige reden de hoogte in, is de koers-winst verhoudng volkomen zoek,. maak dan dat je weg komt en sla toe als het bloed door de straten vloeit.

Pensioen-piramidefonds
De pensioenfondsen vormen op dit moment een (mild) piramidespel. De overheid heeft enkele jaren geleden het overheidspensioenfonds ABP op laten draaien voor een riante vut-regeling voor ambtenaren waar de overheid graag van af wilde. Het resultaat: het fonds ABP zit nu op zwart zaad, de premies gaan omhoog en de gepensioneerden worden gekort. De verantwoordelijke politici genieten ondertussen van een goedbetaald baantje als burgemeester of commissaris van een groot bedrijf dat het van zijn contacten in de politiek moet hebben.

In Zuid-Europese landen is de situatie nog veel vervelender. Daar zijn gepensioneerden betaald met de premiebetalingen van werkenden (de Nederlandse AOW werkt ook zo, maar hier is het aanvullend pensioen belangrijk). Landen als Spanje en Italië vormen een klassiek piramidefonds dus. Dat ging goed zolang er nog weinig gepensioneerden waren. Ook Zuid-Europeanen worden steeds ouder en krijgen steeds minder kinderen. De bevolkingspiramide in deze landen lijkt meer op een bevolkingskerstboom.

Door de bankencrisis kunnen deze overheden ook niet meer lenen. Deze piramidefondsen staan daarom nu op omvallen. Laten we hopen dat onze politici deze keer niet zo stom zijn om daarin mee te gaan, maar gezien het geleuter over "solidariteit" en dergelijke en het feit dat hun kansen op een lucratief Europees baantje verkeken zijn als ze hun poot stijf houden, valt het ergste te vrezen. Dat kunnen we straks niet eens meer voedselhulp aan Zuid-Europa bieden.

Plaats dit artikel op:     Kudos      Nu